8. SINIF FEN BİLİMLERİ · BASINÇ
🌬️ Açık Hava Basıncı Laboratuvarı
Torricelli deneyini sanal olarak yap. Rakımı değiştirerek açık hava basıncının nasıl azaldığını gör; tüpü eğ, kalınlığını değiştir ve sıvı sütununun yüksekliğini nelerin belirlediğini keşfet.
🧪 Torricelli deney düzeneği
Şema öğretim amaçlıdır. Tüpün ucu kaptaki sıvının içindedir; sıvı sütununun üstünde hava yoktur (boşluk). Cıva zehirlidir; bu deney gerçekte yalnızca güvenlik önlemleriyle yapılır, burada sanal olarak inceliyorsun.
76,0 cmDikey sıvı yüksekliği (h)
76,0 cmTüpteki sıvı boyu (L)
101,3 kPaAçık hava basıncı
🎛️ Deney kontrolleri
Deniz seviyesinde cıva sütunu 76 cm yükselir.
AÇIK HAVA BASINCI
76,0 cmHg
≈ 1013 hPa · 101,3 kPa · 1,00 atm
📘 Neyi keşfettin?
Bilimsel sonuç: Açık hava basıncı, atmosferdeki hava moleküllerinin ağırlığından ve çarpmalarından oluşur; her yöne etki eder. Torricelli deneyinde deniz seviyesinde cıva sütunu yaklaşık 76 cm yükselir: 76 cmHg ≈ 1 atm ≈ 101 325 Pa. Kaptaki sıvının yüzeyine etki eden açık hava basıncı, tüpteki sıvı sütununun basıncına eşittir (A ve B aynı seviyededir).
P₀ = h × d × g
Unutma: Yükseldikçe hava seyrekleşir, açık hava basıncı azalır ve sütun kısalır. Sütunun dikey yüksekliği (h) tüpün eğimine, kalınlığına ve şekline bağlı değildir; yalnızca açık hava basıncına ve sıvının yoğunluğuna bağlıdır. Yoğunluğu küçük bir sıvıda (su) aynı basınç çok daha yüksek bir sütunu dengeler.