Fen Bilimleri · Ağırlık ve yerçekimi

Aynı cisim kutupta ekvatordan daha ağırdır

Dünya'nın üzerinde dolaş: enlemi değiştir, cismin kütlesini seç, Dünya'nın dönüş hızını ayarla ve ağırlığın nasıl değiştiğini kadranda izle.

Dünya'nın kesiti

Dünya'ya dokun ya da fareyle sürükleyerek enlemi seç.

Ağırlık–N
Yerçekimi ivmesi–m/s²
Baskül ne gösterir?–kg

Oklar gösterim için büyütülmüştür. Hesaplar gerçek oranlarla yapılır.

Kontroller

41,0°
70 kg

Kütle her yerde aynı kalır. Değişen, ağırlıktır.

×1,0 · gün 24 saat
Çizim ayarları
×30
×120

Bunlar yalnızca çizimi etkiler. Gerçek Dünya'da basıklık yaklaşık 1/298'dir.

Yay terazisi (kadran)

Kadran yakınlaştırılmıştır.

Enleme göre ağırlık

Grafiğe dokunarak da enlemi seçebilirsin. Dikey eksen yakınlaştırılmıştır.

Ağırlık neden değişiyor?

Ağırlık, Dünya'nın cisme uyguladığı çekim kuvvetinin yere basma etkisidir. Kütle m her yerde aynıdır, değişen yerçekimi ivmesi g'dir.

W = m · g

1. Dünya dönüyor

Ekvatordaki bir nokta 24 saatte yaklaşık 40 000 km'lik daire çizer, yani saatte yaklaşık 1 670 km hızla gider. Kutupta ise nokta olduğu yerde kendi etrafında döner. Daire çizen cisim dışarı doğru savrulmak ister. Bu etki ekvatorda g'yi yaklaşık 0,034 m/s² azaltır, kutupta hiç azaltmaz.

2. Dünya basık

Dünya tam küre değil. Ekvator yarıçapı yaklaşık 6 378 km, kutup yarıçapı yaklaşık 6 357 km. Kutuptaki bir cisim Dünya'nın merkezine yaklaşık 21 km daha yakındır ve daha güçlü çekilir. Bu da g'yi kutupta yaklaşık 0,018 m/s² artırır.

Ekvator ile kutup arasındaki g farkı (şu anki ayarlarla)

Yerg (m/s²)Ağırlık (N)Baskül (kg)

Dene

  • Dönüş hızını ×0 yap. Ekvator ile kutup arasındaki fark küçülür ama kalır, çünkü Dünya hâlâ basık.
  • Bir de «Dünya'yı tam küre say» kutusunu işaretle. Fark sıfır olur.
  • Dönüş hızını ×17 yap ve enlemi 0° yap. Ekvatordaki cisim ağırlığını kaybeder, gün de yaklaşık 1,4 saate iner.

Değerler deniz seviyesi için WGS84 yerçekimi formülüyle hesaplanır. Baskül değeri, ağırlık Newton cinsinden 9,80665'e bölünerek bulunur. Güney yarımkürede aynı değerler geçerlidir, çünkü ağırlık enlemin işaretine değil büyüklüğüne bağlıdır.